Waarom de bouw kiest voor exoskeletten
De bouw is een van de sectoren met de hoogste fysieke belasting. Vakmensen werken lange dagen met de armen boven schouderhoogte, heffen en tillen honderden kilo’s materiaal per dag en werken veel geknield of voorovergebogen. Rug-, schouder- en knieklachten zijn daardoor een grote oorzaak van absenteïsme en vroegtijdige uitval.
Tegelijk is er een structureel tekort aan vakmensen. Elke ervaren plafonneerder, schrijnwerker, dakwerker of monteur die uitvalt, is moeilijk te vervangen. Een exoskelet is geen vervanging voor tilhulpmiddelen of goede werkplanning, maar het is wel een van de weinige maatregelen die direct de belasting op het lichaam van de vakman zelf verlaagt, precies daar waar techniek of mechanisatie tekortschiet.
- Minder vermoeidheid aan het einde van de dag en de week
- Langer gezond doorwerken voor oudere vakmensen
- Aantrekkelijker werkgeverschap in een krappe arbeidsmarkt
- Aantoonbare invulling van uw verplichtingen onder de Welzijnswet en de Codex welzijn op het werk
Welke bouwtaken een exoskelet verlicht
Niet elke taak is geschikt voor een exoskelet. De grootste winst zit in taken die lang duren of vaak herhaald worden, waarbij de houding vastligt. Hieronder de toepassingen waar PRE-TEC in de praktijk de meeste resultaten ziet.
| Taak | Belasting | Passende oplossing |
|---|---|---|
| Plafonneren en spuitpleisteren | Armen langdurig boven schouderhoogte | IX SHOULDER AIR |
| Plafondmontage en systeemplafonds | Schouders en nek | IX SHOULDER AIR + CX EASY NECK |
| Boren en ankers zetten boven het hoofd | Schouders, met gereedschapsgewicht | IX SHOULDER AIR |
| Platen, zakken en blokken heffen en tillen | Onderrug, hoge herhaling | IX BACK VOLTON of IX BACK AIR |
| Wapening vlechten en bukken | Onderrug, langdurig voorover | IX BACK AIR |
| Vloeren leggen en knielend werk | Knieën | CX SOFT KNEE |
Exoskelet voor plafonneerders en plafondwerk
Plafonneerders (stukadoors) behoren tot de groep met de meeste schouderklachten. Bij plafonds en hoge wanden houden zij de armen urenlang omhoog, vaak met een spaan of spuitlans in de hand. Juist bij die statische houding werkt een schouderexoskelet het best: de IX SHOULDER AIR draagt een deel van het armgewicht via het heupframe af, zodat de schouderspieren minder hoeven te leveren.
Belangrijk in de bouw is dat het exoskelet niet in de weg zit. De IX SHOULDER AIR weegt 2,4 kg, laat de armen vrij bewegen en is in seconden aan en uit te doen. Werkt u in warme ruimtes of in de zomer, dan is de koelende CX COOL SLEEVE een praktische aanvulling.
Heffen en tillen op de werf: rugexoskelet met of zonder accu
Bij het verplaatsen van platen, gipsblokken, zakken lijm of tegels komt de belasting op de onderrug terecht. Voor zwaar en veel herhaald tilwerk adviseren we de IX BACK VOLTON: een actief exoskelet met motor en tot 17 kg ondersteuning. De accu werkt op het Bosch AmpShare 18V-systeem, dat veel bouwbedrijven al gebruiken voor hun gereedschap.
Is er vooral sprake van bukken en lichter tilwerk, of wilt u geen accu op de werf? Dan is de passieve IX BACK AIR (minder dan 3 kg, tot 15 kg ontlasting) vaak de betere keuze. Het verschil tussen beide lichten we toe in onze vergelijking van passieve en actieve exoskeletten.
Codex welzijn op het werk, Constructiv en de rol van een exoskelet
De Codex welzijn op het werk (Boek VIII Titel 3, manueel hanteren van lasten) verplicht werkgevers om fysieke belasting te beoordelen in een risicoanalyse en te beperken. In de bouw ondersteunt Constructiv bedrijven met preventieadvies. De volgorde is altijd: eerst de bron aanpakken (lichtere materialen, mechanische hulpmiddelen), daarna organisatorische maatregelen (taakroulatie, werkplanning) en pas dan persoonlijke hulpmiddelen. Een exoskelet valt in die laatste groep en is vooral waardevol waar bronmaatregelen niet haalbaar zijn, zoals bij plafondwerk of tillen op plekken waar geen kraan of lift kan komen.
PRE-TEC legt de inzet van exoskeletten vast in een rapportage met meetdata. Die kunt u met uw preventieadviseur gebruiken in uw risicoanalyse, globaal preventieplan en jaaractieplan, zodat aantoonbaar is welke maatregel u neemt en welk effect die heeft.
Een exoskelet vervangt geen tilhulpmiddelen of steigers. Het is een aanvulling voor taken waar de belasting na bronmaatregelen nog te hoog is.
Zo voeren bouwbedrijven exoskeletten in
- 1Ergonomisch werkpostonderzoek op de werf: welke taken belasten het meest en hoe vaak komen ze voor?
- 2Praktijktest met meerdere exoskeletten tijdens het echte werk, met uw eigen vakmensen.
- 3Meting met AIRGO-sensoren voor en na, zodat het effect objectief zichtbaar wordt.
- 4Advies per functie, eerst testen of het Experience Pakket, en daarna een koopvoorstel.
- 5Training van gebruikers en een interne ambassadeur, plus nazorg en service.




