Wat is een tiltraining of rugschool?
Een tiltraining, in Vlaanderen ook vaak rugschool genoemd, is een praktische training waarin werknemers leren hoe ze lasten veilig tillen, dragen, duwen en trekken. Het doel is overbelasting van rug, schouders en knieën te voorkomen. Een goede tiltraining gaat niet alleen over de techniek zelf, maar ook over planning: zware taken verdelen, hulpmiddelen gebruiken en op tijd herstellen.
Een tiltraining is een erkende preventiemaatregel. Werkgevers zijn volgens de Codex over het welzijn op het werk (Boek VIII, Titel 3 over het manueel hanteren van lasten) verplicht om werknemers te informeren en op te leiden over de risico’s van fysieke belasting en de juiste werkmethoden.
De juiste tiltechniek in 7 stappen
- 1Beoordeel de last: hoe zwaar is het, is er een hulpmiddel en kan het met twee personen?
- 2Ga dicht bij de last staan, met de voeten op heupbreedte en één voet iets naar voren.
- 3Buig door de knieën en heupen, niet vanuit de rug.
- 4Houd de rug in een neutrale, natuurlijke houding en span de buikspieren licht aan.
- 5Pak de last stevig vast en houd hem zo dicht mogelijk bij het lichaam.
- 6Til rustig en gelijkmatig op met de kracht uit de benen, zonder rukken.
- 7Draai met de voeten, niet met de romp, en zet de last op dezelfde manier neer.
Hoe verder de last van het lichaam, hoe zwaarder de belasting op de onderrug. Een last van 10 kg op armlengte belast de rug veel meer dan dezelfde last tegen de buik.
Hoeveel kilo mag je tillen in België?
De Belgische wetgeving legt geen vast maximumgewicht op. De Codex welzijn op het werk verplicht wel een risicoanalyse van het manueel hanteren van lasten. Vaak wordt daarbij de NIOSH-tilmethode gebruikt, die in ideale omstandigheden uitgaat van maximaal 23 kg. In de praktijk ligt de veilige grens lager: bij vaak tillen, tillen boven schouderhoogte, ver van het lichaam of in een gedraaide houding daalt de aanbevolen grens snel.
Wat leren werknemers in onze tiltraining?
- De juiste tiltechniek voor hun eigen taken en lasten.
- Herkennen van risicovolle houdingen, zoals bukken met gedraaide romp.
- Slim duwen en trekken van karren, pallets en rolcontainers.
- Werken boven schouderhoogte en op de knieën zonder overbelasting.
- Belasting over de dag verdelen en microherstel inbouwen.
- Bestaande tilhulpmiddelen beter gebruiken.
Exoskelet training: juist gebruik en afstelling
Een exoskelet helpt alleen als het goed zit. Een verkeerd afgesteld exoskelet voelt onprettig en verdwijnt binnen enkele weken in de kast. In de exoskelet training leren werknemers het exoskelet zelf aantrekken, afstellen op lichaamslengte en taak, schoonmaken en controleren.
We trainen ook interne aanspreekpunten, zoals een ploegleider of interne preventieadviseur, zodat nieuwe collega’s snel op weg geholpen worden. Bij het nazorgpakket Care+ is instructie voor nieuwe werknemers inbegrepen.
Tiltraining voor welke sectoren?
We geven tiltrainingen in elke sector met fysiek werk. Per sector stemmen we de oefeningen af op de dagelijkse praktijk:
| Sector | Typische taken in de training |
|---|---|
| Logistiek en magazijn | Orderpicken, dozen en kratten tillen, rolcontainers duwen |
| Zorg (woonzorgcentrum, ziekenhuis) | Transfers, bedden opmaken, werken in voorovergebogen houding |
| Bouw en wegenwerken | Materiaal sjouwen, stenen leggen, werken op de knieën |
| Industrie en productie | Machines beladen, assemblage, repeterend tillen |
Waarom een tiltraining op de eigen werkvloer?
Een klassieke rugschool in een zaaltje wordt snel vergeten. Op de eigen werkvloer oefenen werknemers met hun echte lasten, in hun echte ruimte. Daardoor nemen ze de nieuwe tiltechniek veel makkelijker mee in hun dagelijkse werk. Daarnaast zien wij direct waar de werkpost zelf beter kan, en dat nemen we mee in het advies.
Los te boeken of als onderdeel van het traject
De tiltraining is los te boeken voor bedrijven die (nog) geen exoskeletten gebruiken. Wilt u eerst weten welke taken het zwaarst zijn? Combineer de training dan met een ergonomisch werkpostonderzoek, zodat de oefeningen precies aansluiten. Bent u een kmo, vraag dan bij VLAIO na of opleiding via de KMO-portefeuille in aanmerking komt; dat kan alleen bij erkende dienstverleners.



